Ομιλία της Λ. Κατσέλη στο Συνέδριο του ΙΟΒΕ για τις προκλήσεις της Οικονομικής Πολιτικής (29-06-09)

ΟΜΙΛΙΑ

ΛΟΥΚΑΣ ΚΑΤΣΕΛΗ

ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΥ ΤΟΥ ΠΑΣΟΚ

ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ΙΟΒΕ, ΜΕ ΤΙΤΛΟ:

«ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ»

ΑΘΗΝΑ, ΖΑΠΠΕΙΟ ΜΕΓΑΡΟ

(29 Ιουνίου)

Κυρίες και Κύριοι,
Είμαι σίγουρη ότι όλοι σε αυτή την αίθουσα συμφωνούμε στις ακόλουθες πέντε διαπιστώσεις:
• Ότι η χώρα μας βρίσκεται σήμερα σ’ ένα κρίσιμο σταυροδρόμι και ότι η οικονομία βρίσκεται σε τροχιά ύφεσης ενώ αντιμετωπίζει ταυτόχρονα πρόβλημα δημοσιονομικής εκτροπής , υπερχρέωσης και μακροχρόνιας ανταγωνιστικότητας.
• Ότι υπάρχει διάχυτο στην Ελληνική κοινωνία το αίσθημα ανασφάλειας και αβεβαιότητας για το μέλλον ενώ οι ανισότητες και η φτώχεια έχουν διευρυνθεί επικίνδυνα.
• Ότι η κρίση δεν είναι απλώς κρίση οικονομική . Είναι ταυτόχρονα κρίση εμπιστοσύνης προς το πολιτικό σύστημα και την ικανότητά του να αντιμετωπίσει τα συσσωρευμένα προβλήματα καθώς και κρίση των βασικών δημοκρατικών θεσμών πολιτικής και οικονομικής διακυβέρνησης Πολλοί θα έλεγαν επίσης ότι βιώνουμε μια βαθύτατη κρίση προτύπων και αξιών.
• Ότι δεν βιώνουμε όλοι με τον ίδιο τρόπο την κρίση και τις εκφάνσεις της. Υπάρχουν συμπολίτες μας – 1 στους 4 -οι οποίοι ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας: γι αυτούς κρίση σημαίνει ότι δεν καλύπτουν με το εισόδημά τους βασικές ανάγκες. Γι’ άλλους κρίση σημαίνει πιστωτική ασφυξία και αδυναμία αποπληρωμής χρεών . Υπάρχουν και άλλοι οι οποίοι, ενώ έχουν ένα αξιοπρεπές επίπεδο διαβίωσης, ασφυκτιούν και εξοργίζονται από την γραφειοκρατία, την χαμηλή ποιότητα υπηρεσιών και το υψηλό κόστος συναλλαγής για οποιαδήποτε δημόσια υπηρεσία, και τέλος,
• Ότι αν δεν τολμήσουμε να πάρουμε τολμηρές, αποφάσεις σήμερα, το μέλλον της χώρας μας δεν προοιωνίζεται αισιόδοξο.

Αν συμφωνούμε σ’ αυτές τις 5 παραδοχές , τότε η έξοδος της χώρας από την κρίση προϋποθέτει την ανάληψη πρωτοβουλιών και δράσεων προς τρείς κατευθύνσεις:

Α). Πολιτικές για στήριξη της εξωστρέφειας και της αναδιάρθρωσης της παραγωγικής βάσης της χώρας. Αν δεν δημιουργηθεί νέος πλούτος, αν δεν δημιουργηθεί προστιθέμενη αξία στη χώρα, αν δεν αυξηθεί η παραγωγικότητα και η ανταγωνιστικότητα της οικονομίας, τότε θα τσακωνόμαστε για το μοίρασμα μιας πίττας που ολοένα και περισσότερο θα συρρικνώνεται…Αν δεν θέσουμε ως εθνικό στόχο την επίτευξη ρυθμών αύξησης του ΑΕΠ πάνω από 4% μέσα σε μία πενταετία , τότε θα χάνουμε συνεχώς μερίδια στις διεθνείς αγορές και η νέα γενιά της πατρίδας μας θα αναζητά δημιουργική απασχόληση στο εξωτερικό .
Β). Πολιτικές εξοικονόμησης και χρηστής διαχείρισης πόρων για τη στήριξη της αναπτυξιακής ανασυγκρότησης της χώρας και τη διατήρηση της απαραίτητης κοινωνικής συνοχής. Το αίτημα της δημοσιονομικής εξυγίανσης και της αναπτυξιακής αξιοποίησης των χρηματοδοτικών πόρων και εργαλείων που υπάρχουν (ΕΣΠΑ, εγγυήσεις του Δημοσίου, δανεισμός κλπ) δεν αποτελεί αυτοσκοπό. Αποτελεί προϋπόθεση για την απελευθέρωση πόρων που θα χρηματοδοτήσουν τόσο την αύξηση των παραγωγικών επενδύσεων όσο και τις απαραίτητες κοινωνικές δαπάνες. Που θα δημιουργήσουν νέες θέσεις εργασίας και ένα δίχτυ ασφάλειας. Που θα σηματοδοτήσουν την πολιτική βούληση για προαγωγή της κοινωνικής δικαιοσύνης αλλά και την κατοχύρωση του βασικού κοινωνικού δικαιώματος στην εργασία και σ’ ένα αξιοπρεπές επίπεδο διαβίωσης.
Γ). Πολιτικές και τομές για την ουσιαστική αναβάθμιση του ρυθμιστικού πλαισίου και των θεσμών πολιτικής και οικονομικής διακυβέρνησης που είναι σήμερα αναποτελεσματικοί, γραφειοκρατικοί, αδιαφανείς, και κυρίως ιδιαίτερα δαπανηροί. Ούτε η παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας , ούτε η δημοσιονομική εξυγίανση , ούτε η κοινωνική συνοχή δεν θα επιτευχθούν σε βιώσιμη βάση αν δεν αποφασίσουμε συλλογικά να ξαναχτίσουμε ένα σύγχρονο, ευνομούμενο κράτος: να αναμορφώσουμε και εκσυγχρονίσουμε τους δημοκρατικούς μας θεσμούς, το θεσμικό πλαίσιο που θα πρέπει να προάγει τον υγιή ανταγωνισμό αλλά και να παρέχει αποτελεσματική εποπτεία. Να διευκολύνουμε την ίδρυση και λειτουργία επιχειρήσεων και να εξασφαλίσουμε αποτελεσματική διαχείριση και αξιοποίηση δημόσιων πόρων από Υπουργεία, ΝΠΔΔ και ΟΤΑ. Να αποκαταστήσουμε την αξιοκρατία, τη διαφάνεια, τη λογοδοσία.
Επιτρέψτε μου να μοιραστώ μαζί σας τις προτάσεις μας και τις προτεραιότητές μας για τις τρείς αυτές δέσμες πολιτικών.

Β. Παραγωγική Αναδιάρθρωση
Το αναπτυξιακό πρότυπο της χώρας μας έχει φτάσει πλέον στα όρια της αποδοτικότητάς του. Η αναπτυξιακή λογική της φθηνής εργασίας, της αλόγιστης χρήσης φυσικών πόρων και της άναρχης χωροθέτησης δραστηριοτήτων, δεν αποτελούν πλέον συστατικά στοιχεία μιας βιώσιμης αναπτυξιακής δυναμικής. Ιδιαίτερα όταν άλλες πολλές αναδυόμενες οικονομίες στην περιοχή μας αλλά και αναπτυσσόμενες χώρες, μας ανταγωνίζονται με επιτυχία και όταν η παγκόσμια κοινότητα αντιμετωπίζει ταυτόχρονα μεγάλα προβλήματα, όπως αυτό της κλιματικής αλλαγής.
Η αύξηση του ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών στο 14,5% περίπου του ΑΕΠ το 2008, παράλληλα με την υποχώρηση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας κατά 32 θέσεις μεταξύ 2003 και 2008, σύμφωνα με το World Economic Forum, αναδεικνύουν περίτρανα την ανάγκη αναδιάρθρωσης της παραγωγικής βάσης της χώρας.
Η παραγωγική αναδιάρθρωση της ελληνικής οικονομίας μπορεί και πρέπει να στηριχθεί στην αλλαγή του αναπτυξιακού μας προτύπου. Ενός αναπτυξιακού σχεδίου για μια νέα οικονομία με αιχμή την πράσινη ανάπτυξη, που θα κινητοποιήσει τους παραγωγικούς φορείς της χώρας και θα αξιοποιήσει στρατηγικά τους υπάρχοντες πόρους για τη διαφοροποίηση και ποιοτική βελτίωση προϊόντων και υπηρεσιών, ενίσχυση των εξαγωγών και τη διεύρυνση των θέσεων εργασίας.
Το αναπτυξιακό πρότυπο που προτείνουμε, αυτό της Πράσινης Ανάπτυξης, στηρίζεται σε τρεις πυλώνες:
(α). Αναδιάρθρωση
(β). Αναχρηματοδότηση
(γ). Ανάπτυξη
Αυτό σημαίνει:
• Αντιμετώπιση της οικονομικής υστέρησης της χώρας. Χρηματοδότηση της αναδιάρθρωσης του παραγωγικού ιστού, με στήριξη της πραγματικής οικονομίας και προγραμματισμό ολοκληρωμένων παρεμβάσεων σε κλαδικό και περιφερειακό επίπεδο.
• Άρση των αντικινήτρων που υπάρχουν και μείωση του κόστους χρηματοδότησης παραγωγικών επενδύσεων, με νέα εργαλεία αναχρηματοδότησης.
• Προαγωγή συμπράξεων και συνεργασιών με τον ιδιωτικό τομέα και εφαρμογή κανόνων διαφάνειας, συμμετοχής και συνυπευθυνότητας.

Για να πετύχουμε τα παραπάνω, προτείνουμε:
• Αύξηση, αντί για μείωση, των δημοσίων επενδύσεων. Στόχος μας σταδιακά το ΠΔΕ να φτάσει στο 5% του ΑΕΠ, από 3,4% του ΑΕΠ που είναι σήμερα, ώστε να καταστεί ουσιαστικό εργαλείο ανάπτυξης και να γίνει αποτελεσματική αξιοποίηση των κοινοτικών πόρων.
• Στοχευμένη αξιοποίηση και αναθεώρηση του ΕΣΠΑ ώστε να εναρμονιστεί με τις προτεραιότητες και τους στόχους της Πράσινης Ανάπτυξης και των αναγκαίων παραγωγικών αναδιαρθρώσεων. Όχι με εικονικές απορροφήσεις και με εντάξεις έργων από το Γ’ ΚΠΣ, που έχουν σχεδόν ολοκληρωθεί. Ούτε με μέτρα δήθεν στήριξης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, τα οποία εξαγγέλλονται χωρίς κριτήρια και σοβαρή ιεράρχηση προτεραιοτήτων και δεν προάγουν την αναβάθμιση της παραγωγικής διαδικασίας.
• Αναθεώρηση των ΣΔΙΤ, ώστε από εργαλείο ακριβού δανεισμού για συμβατικά έργα που θα έπρεπε να ενταχθούν στο ΠΔΕ, να αξιοποιηθούν ως εργαλείο προώθησης παραγωγικών αναδιαρθρώσεων σε έργα υψηλού επιχειρηματικού ρίσκου.
• Αξιοποίηση των εγγυήσεων του Ελληνικού Δημοσίου για επιχειρήσεις και κλάδους που πραγματικά πλήττονται με βάση συγκεκριμένα αντικειμενικά κριτήρια, και όχι με βάση μικροκομματικές πελατειακές σκοπιμότητες, όπως επιχειρήθηκε από τη Ν.Δ.
• Αναθεώρηση του αναπτυξιακού νόμου, ώστε να ικανοποιεί τις προτεραιότητες για παραγωγικές αναδιαρθρώσεις και αλλαγή του αναπτυξιακού προτύπου.
• Δημιουργία νέων χρηματοδοτικών εργαλείων, όπως το Ταμείο Αναχρηματοδότησης Ανάπτυξης για τη στοχευμένη αναχρηματοδότηση επενδυτικών δράσεων της οικονομίας, και αναμόρφωση υφιστάμενων, όπως το ΤΕΜΠΜΕ για παροχή εγγυήσεων βάσει κριτηρίων.
• Δημιουργία συνολικά ενός ευνοϊκού επιχειρηματικού περιβάλλοντος, με άρση των αντικινήτρων που υπάρχουν. Με απλοποίηση του ρυθμιστικού πλαισίου για αδειοδότηση, χωροθέτηση και λειτουργία επιχειρήσεων, και ενεργό προσέλκυση παραγωγικών επενδύσεων.

Όλα αυτά είναι εργαλεία τα οποία μπορούν και πρέπει να χρησιμοποιηθούν για την αναπτυξιακή ανασυγκρότηση της χώρας. Πράσινη ανάπτυξη σημαίνει αναδιάρθρωση της παραγωγικής βάσης της χώρας με ανάδειξη και αξιοποίηση των συγκριτικών πλεονεκτημάτων της χώρας και χωριστά κάθε περιφέρειας.
Πράσινη ανάπτυξη σημαίνει επενδύσεις στα συγκριτικά πλεονεκτήματα της χώρας, που δεν είναι άλλα από το φυσικό της πλούτο, την γεωγραφική της θέση στο σταυροδρόμι 3 ηπείρων, τα τεράστια ανεκμετάλλευτα αποθέματα αιολικής, ηλιακής και γεωθερμικής ενέργειας που διαθέτει, καθώς και στο ανεκτίμητο πολιτιστικό και ανθρώπινο κεφάλαιό της.
Πράσινη Ανάπτυξη σημαίνει έμφαση στην ποιότητα και σε προϊόντα και υπηρεσίες που παράγουν καινοτομία και τεχνογνωσία. Σημαίνει προώθηση στοχευμένων επενδύσεων σε ενεργειακά, μεταφορικά, και ευρυζωνικά δίκτυα. Σημαίνει νέες προοπτικές στον κλάδο του τουρισμού, της μεταποίησης, και στον αγροτοδιατροφικό και κατασκευαστικό τομέα.
Συγκεκριμένα:
• Στον ενεργειακό τομέα, καθίσταται πλέον απαραίτητη η ύπαρξη ενός νέου ενεργειακού σχεδιασμού, ο οποίος θα προωθεί την εξοικονόμηση ενέργειας, την ενεργειακή ασφάλεια και τις ανανεώσιμες πηγές, ώστε το 2020 πάνω από το 18% της ενέργειας να προέρχεται από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ).
• Η αξιοποίηση του τεχνικού και οικονομικά εκμεταλλεύσιμου αιολικού, ηλιακού και γεωθερμικού δυναμικού, σε συνδυασμό με τη χρήση τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών (ΤΠE) για τη βελτίωση της ενεργειακής αποτελεσματικότητας και τη μείωση των συνολικών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, αποτελούν αναγκαίες τομές προς την κατεύθυνση αυτή.

• Στον αγροτοδιατροφικό τομέα σημαίνει:
• Αναβάθμιση της ποιότητας και τυποποίηση των ελληνικών αγροτικών και κτηνοτροφικών προϊόντων
• Έμφαση σε προϊόντα ονομασίας προέλευσης και γεωγραφικής ένδειξης
• Κίνητρα - Επενδύσεις στη βιολογική γεωργία και την κτηνοτροφία
• Ολοκληρωμένες πολιτικές υπαίθρου.

• Στον τουρισμό σημαίνει: Αναβάθμιση υπηρεσιών και καταλυμάτων, και κίνητρα για ενίσχυση νέων υπηρεσιών στον θαλάσσιο τουρισμό, τον ιαματικό τουρισμό, τον ιατρικό τουρισμό και τη νησιωτική πολιτική, με μείωση του κόστους μεταφοράς μέσω εφαρμογής του μεταφορικού ισοδύναμου.

• Στον κατασκευαστικό τομέα, που λόγω της κρίσης πλήττεται ιδιαίτερα, και θα έπρεπε εδώ και καιρό να είχαν ληφθεί μέτρα ουσιαστικής στήριξής τους, όπως έκαναν και άλλες ευρωπαϊκές χώρες, χρειάζονται παρεμβάσεις για:
• Την εξοικονόμηση ενέργειας κατά το σχεδιασμό και την κατασκευή των κτιρίων
• Την ανάπτυξη τεχνογνωσίας κατασκευών μικρής κατανάλωσης ενέργειας.
• Την αναθεώρηση του Γενικού Οικοδομικού Κανονισμού με στόχο το σταδιακό «πρασίνισμα» των κατασκευών
• Στοχευμένη υποστήριξη της έρευνας για ενεργειακές τεχνολογίες αιχμής.
• Αναπλάσεις περιοχών και πόλεων.
Η παραγωγική αναδιάρθρωση της χώρα δεν μπορεί να περιμένει. Ας μην ξεχνάμε ότι το καθεστώς προεγγεκριμένης ενίσχυσης επιχειρήσεων που έχει ανέλθει στα 500.000 ευρω μετά από απόφαση της Ε.Ε. για τη στήριξη της πραγματικής οικονομίας εν όψει της κρίσης, λήγει το 2010.
Οι ευθύνες για την ανυπαρξία προγραμματισμού και την χαμηλή απορροφητικότητα από το ΕΣΠΑ είναι μεγάλες. Δεν έχουμε περιθώρια να σπαταλήσουμε κι άλλο πολύτιμο χρόνο.

Γ. Απελευθέρωση και Αξιοποίηση Χρηματοδοτικών Πόρων – Δημοσιονομική Εξυγίανση
Η παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας, αλλά και η χρηματοδότηση ενός σύγχρονου κοινωνικού κράτους που θα εγγυάται κοινωνικές υπηρεσίες υψηλής ποιότητας στους πολίτες, επιβάλλει ουσιαστικά την αύξηση του λόγου επενδύσεων προς ΑΕΠ. Αυτό προϋποθέτει:
• Αύξηση της ιδιωτικής αποταμίευσης, που σήμερα βρίσκεται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα.
• Αύξηση της δημόσιας αποταμίευσης για επενδυτικές δραστηριότητες, στον αντίποδα του σημερινού δημοσιονομικού εκτροχιασμού.
• Προσέλκυση κεφαλαίων για παραγωγικές επενδύσεις από το εξωτερικό, στον αντίποδα της σημερινού περιβάλλοντος που αποθαρρύνει τις ξένες άμεσες παραγωγικές επενδύσεις, οι οποίες παραμένουν σε εξαιρετικά χαμηλό επίπεδο (το 2008, αν εξαιρέσουμε την εξαγορά ποσοστού του ΟΤΕ από την DT, οι άμεσες επενδύσεις μη κατοίκων στην Ελλάδα ανήλθαν μόλις σε 600 εκατ. ευρώ, έναντι1,4 δις ευρώ το 2007).

Και οι τρεις αυτοί στόχοι αποτελούν μέρος ενός μεσοπρόθεσμου σχεδίου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, ενός σχεδίου που ουσιαστικά αποτελεί κρίσιμο εργαλείο για την απελευθέρωση των αναγκαίων χρηματοδοτικών πόρων που έχει ανάγκη η ελληνική οικονομία. Όλα αυτά, στον αντίποδα μιας πολιτικής που εξαντλείται σε αποσπασματικά, αντιφατικά και πρόχειρα φορολογικά μέτρα αμφίβολης αποτελεσματικότητας, αλλά και άναρχης πώλησης δημόσιας περιουσίας, που τελικά αποσταθεροποιούν την οικονομία και καταρρακώνουν το κύρος της χώρας μας στις διεθνείς αγορές.
Για το ΠΑΣΟΚ, η δημοσιονομική εξυγίανση έχει σαφή προσανατολισμό, τόσο στο τομέα των εσόδων, όσο και στον τομέα των δαπανών. Στα έσοδα, απαιτείται ένα σταθερό και απλό πλαίσιο φορολογικών κανόνων με ανόρθωση των ελεγκτικών μηχανισμών (θα αναφερθώ στη συνέχεια σε συγκεκριμένες προτάσεις που κάνουμε) και αλλαγή της φορολογικής πολιτικής, ώστε όλοι να πληρώνουν με βάση την φοροδοτική τους ικανότητα. Στις δαπάνες, απαιτείται ένα νέο πλαίσιο δημοσιονομικής διαχείρισης με συγκεκριμένη διαδικασία εξορθολογισμού, ανακατανομής, και ελέγχου του δημοσίων δαπανών, ώστε να μπει τέλος στην σπατάλη (θα αναφερθώ αναλυτικότερα στη συνέχεια).
Για τη Ν.Δ. η φορολογική πολιτική εστιάσθηκε στη μείωση κατά 10 μονάδες των φορολογικών συντελεστών για τις επιχειρήσεις, με την εσφαλμένη πεποίθηση ότι αυτόματα θα αυξηθούν οι επενδύσεις. Εξαντλήθηκε στην ολοένα και μεγαλύτερη φορολογική επιβάρυνση της εργασίας έναντι του κεφαλαίου (στην Ελλάδα η εργασία φορολογείται με 35,5% [2007] και το κεφάλαιο με 15,9% [2006], ενώ στην Ε.Ε. η εργασία φορολογείται με 34,4% [2007] και το κεφάλαιο με 28,7% [2007] – το 2006 ήταν 25,7%). Εξαντλήθηκε σε πλήθος χαριστικών ρυθμίσεων που ευνόησαν την φοροδιαφυγή και το οικονομικό έγκλημα, όπως:
• Την κατάργηση της ποινικοποίησης της χρήσης εικονικών στοιχείων με το Ν. 3259/ 2004,
• Τη «νομιμοποίηση» καταθέσεων δισεκατομμυρίων ευρώ που βρίσκονται στο εξωτερικό και που προέρχονται από φοροδιαφυγή, υπεξαίρεση και άλλες παράνομες οικονομικές δραστηριότητες, ανοίγοντας ουσιαστικά το δρόμο για το ξέπλυμα «βρώμικου» χρήματος, με το Ν. 3259/ 2004.
• Το άνοιγμα τελωνείων Δοϊράνης και Νίκης, με αποτέλεσμα να επιτραπούν οι εκτελωνισμοί τσιγάρων και πετρελαιοειδών από τα «προβληματικά» αυτά τελωνεία, με αποτέλεσμα την έξαρση του λαθρεμπορίου και τις μαζικές εικονικές εξαγωγές, αξίας εκατοντάδων εκ. ευρώ (υπ' αριθ. Τ.3439/207/Α 0019/2.9.2004 απόφαση του Υπουργείου Οικονομίας & Οικονομικών, Σεπτέμβριος 2004)
• Την αμνήστευση συμβεβλημένων με το Δημόσιο ιατρών και φαρμακοποιών, καθώς και των διατηρούντων συμβατική σχέση με το Δημόσιο διαγνωστικών κέντρων, που αποδεδειγμένα διέπραξαν το αδίκημα της φοροδιαφυγής (άρθρο 25) (Ν. 3296/Δεκέμβριος 2004).
• Την επαναφορά της διαδικασίας του εξωλογιστικού προσδιορισμού των κερδών με βάση τις αγορές για τις επιχειρήσεις με ετήσιο τζίρο μέχρι 300.000 ευρώ (Ν. 3296/Δεκέμβριος 2004).
• Την κατάργηση του τέλους χαρτοσήμου για τη διαφήμιση στην τηλεόραση, χαρίζοντας 100 εκ. ευρώ το χρόνο στους μεγαλοδιαφημιστές1.
• Τις περαιώσεις και τη νομιμοποίηση των πλαστών και εικονικών τιμολογίων.

Η δημοσιονομική εξυγίανση για το ΠΑΣΟΚ τίθεται, επομένως, στην υπηρεσία αυτής της βασικής επιδίωξης, της απελευθέρωσης των χρηματοδοτικών πόρων. Για να γίνει αυτό χρειάζεται ένα νέο, τολμηρό και αξιόπιστο πλαίσιο δημοσιονομικής διαχείρισης, τόσο στο σκέλος των εσόδων, όσο και στο σκέλος των δαπανών.
Τι προτείνουμε;
Για τα έσοδα:
Πρώτον, Την εφαρμογή ενός απλού και σταθερού φορολογικού πλαισίου, που θα εγγυάται δικαιοσύνη, αποτελεσματικότητα, διαφάνεια και ελαχιστοποίηση του διοικητικού βάρους. Για το σκοπό αυτό θα προχωρήσουμε:
• Στην υιοθέτηση ενός σύγχρονου πρότυπου οργάνωσης και λειτουργίας των φορολογικών υπηρεσιών, βάσει διεθνών προδιαγραφών, που θα λειτουργεί με σταθερούς κανόνες, μηχανογραφική στήριξη, αποκεντρωμένη οργάνωση, απλή και ενιαία ελεγκτική διαδικασία και διοίκηση βάσει στόχων. Με πλήρη διαφάνεια και λογοδοσία.
• Στην κωδικοποίηση και απλούστευση της φορολογικής νομοθεσίας και τη σύνταξη νέου ενιαίου Κώδικα όλης της Φορολογικής Νομοθεσίας και της Διαδικασίας για την αποφυγή ερμηνειών κατά το δοκούν.
• Στην εφαρμογή ενός αντικειμενικού συστήματος επιλογής των ελεγκτέων υποθέσεων (point system), ώστε να εντοπίζονται και να ελέγχονται τα φυσικά ή νομικά πρόσωπα υψηλού κινδύνου ως προς τη φοροδιαφυγή.
• Στη διασύνδεση του TAXIS/ICIS με τα πληροφοριακά συστήματα των φορέων κοινωνικής ασφάλισης και άλλων υπηρεσιών, ώστε να διασταυρωθούν και να αξιοποιηθούν όλες οι διαθέσιμες πληροφορίες για να περιοριστεί η φοροδιαφυγή, η εισφοροδιαφυγή, και να διευκολυνθεί ο εντοπισμός των μη δηλωμένων εισοδημάτων ή/και περιουσιακών στοιχείων από όλες τις πηγές, περιορίζοντας την παραοικονομία.

Δεύτερον, αλλαγή της φορολογικής πολιτικής, η οποία για το ΠΑΣΟΚ πρέπει να λειτουργεί ως εργαλείο αναδιανομής προς όφελος των χαμηλών και μεσαίων, που σημαίνει όσοι έχουν μεγαλύτερη φοροδοτική ικανότητα να επωμίζονται αναλογικά μεγαλύτερα βάρη. Να πληρώνουν δηλαδή όλοι το δίκαιο μερίδιο φόρου που τους αναλογεί.
Γι’ αυτό και προτείνουμε:
• Την εφαρμογή ενιαίας, τιμαριθμοποιημένης, προοδευτικής φορολογικής κλίμακας για όλα τα εισοδήματα, από όποια πηγή κι αν προέρχονται, για την αποκατάσταση της φορολογικής δικαιοσύνης και ισότητας.
• Κατάργηση του ΕΤΑΚ και προοδευτική φορολόγηση της μεγάλης ακίνητης περιουσίας με αναμόρφωση του αφορολόγητου ορίου. Από την φορολόγηση αυτή δεν θα εξαιρείται κανείς.
• Τη φορολόγηση των διανεμομένων κερδών στα φυσικά πρόσωπα, δηλαδή των μερισμάτων, με βάση την κλίμακα των φυσικών προσώπων. Με έκπτωση από το φόρο του ποσού που έχει παρακρατηθεί στην εταιρεία ως φορολογία κερδών, ώστε να αποκλειστεί η διπλή φορολόγηση εισοδήματος.
• Τη φορολόγηση με χαμηλό συντελεστή των αδιανέμητων κερδών των νομικών προσώπων και προσωπικών εταιρειών, με στόχο την αύξηση των επενδύσεων, τον εκσυγχρονισμό των επιχειρήσεων και την αύξηση της απασχόλησης.
• Την κατάργηση μιας σειράς από χαριστικές, πελατειακές φοροαπαλλαγές και ρυθμίσεις που καθιέρωσε η Ν.Δ. τα 5 τελευταία χρόνια. Όλες οι φοροαπαλλαγές επανεξετάζονται από μηδενική βάση.
• Τη φορολόγηση των συναλλαγών με εξωχώριες (offshore) εταιρείες που βρίσκονται σε φορολογικούς παραδείσους, ώστε να τις καταστήσουμε ασύμφορες τόσο για φυσικά όσο και για νομικά πρόσωπα που βρίσκονται στη χώρα μας.

Για τις δαπάνες προτείνουμε:
• Μετασχηματισμό του Προϋπολογισμού του Κράτους σε ουσιαστικό «Προϋπολογισμό Προγραμμάτων» με τη μορφή τρίχρονων συμβολαίων. Με ξεκάθαρη αποτύπωση επιχειρησιακών προγραμμάτων και μετρήσιμων στόχων καθώς και με παρακολούθηση και αξιολόγηση ποσοτικών και ποιοτικών αποτελεσμάτων.
• Δραστική περιστολή της σπατάλης και των τρεχουσών καταναλωτικών δαπανών στο δημόσιο, με στοχευμένη ανακατανομή των δαπανών προς όφελος των δημοσίων επενδύσεων, της παιδείας, της έρευνας, της υγείας και της κοινωνικής ασφάλισης, καθώς και με αποτελεσματική διαχείριση της δημόσιας περιουσίας.
• Αναβάθμιση του ρόλου του Εθνικού Κοινοβουλίου κατά τη διαδικασία κατάθεσης και συζήτησης του Ετήσιου Προϋπολογισμού, του «Απολογισμού» και της «Έκθεσης Ελέγχου», ώστε να ελέγχεται ουσιαστικά η δημοσιονομική διαχείριση και αποτελεσματικότητα.
• Υιοθέτηση ενός σύγχρονου ελεγκτικού συστήματος δημοσιονομικής διαχείρισης, ώστε να εξαλειφθούν ο σημερινός κατακερματισμός και οι επικαλύψεις αρμοδιοτήτων των φορέων ελέγχου και να υπάρχει ουσιαστικός έλεγχος τόσο της νομιμότητας, όσο και της σκοπιμότητας και αποτελεσματικότητας των δημοσίων δαπανών.
• Κατοχύρωση της ουσιαστικής θεσμικής ανεξαρτησίας του Ελεγκτικού Συνεδρίου και την καθιέρωση εσωτερικών ελεγκτικών μηχανισμών και κοινών, διεθνώς αποδεκτών προτύπων ελέγχου σε κάθε Υπουργείο, ΝΠΔΔ και ΟΤΑ και Δημόσιο Οργανισμό.
• Εφαρμογή διπλογραφικού συστήματος παντού, σε όλο το δημόσιο τομέα, τα ΝΠΔΔ, τους δημόσιους οργανισμούς και τους ΟΤΑ, και κατάρτιση ετήσιων οικονομικών καταστάσεων ανά φορέα, οργανισμό και συνολικά για το δημόσιο. Με όλες τις Υπουργικές Αποφάσεις να δημοσιεύονται στο διαδίκτυο.
• Καθιέρωση διαφανών και ξεκάθαρων διαδικασιών στις προμήθειες του δημοσίου, ώστε να αποφεύγονται υπερτιμολογήσεις που εκτινάσσουν το κόστος των προμηθειών στα ύψη, ζημιώνοντας το Ελληνικό Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία. Προτεραιότητα θα δοθεί στους πλέον ευαίσθητους τομείς που παρατηρείται σήμερα πρόβλημα, όπως τα νοσοκομεία.

Οι αλλαγές αυτές, απαιτούν ένα σοβαρό και αξιόπιστο σχέδιο, με συγκεκριμένες δεσμεύσεις. Ένα σχέδιο που θα κερδίσει την εμπιστοσύνη των διεθνών αγορών, ώστε να μειωθεί το κόστος δανεισμού του Ελληνικού Δημοσίου, που σήμερα έχει εκτοξευθεί στα ύψη.
Κοινωνικό κράτος
Ένα σχέδιο, που θα επιτρέψει να χρηματοδοτήσουμε τις προτεραιότητες του αναπτυξιακού μας προτύπου, που προανέφερα, αλλά και να προχωρήσουμε στη στήριξη της αγοραστικής δύναμης των μεσαίων εισοδηματικών στρωμάτων και των ασθενέστερων και κοινωνικά ευάλωτων πληθυσμιακών ομάδων, με:
• Την αλλαγή της φορολογικής μας πολιτικής, στην οποία αναφέρθηκα πιο πριν, ώστε να μειωθεί το φορολογικό βάρος για τα μεσαία και χαμηλά στρώματα.
• Στοχευμένες ενισχύσεις σε κοινωνικά ευάλωτες ομάδες που πλήττονται άμεσα, μέσω ενός Εκτάκτου Επιδόματος Αλληλεγγύης ύψους από 500-1300€, ανάλογα με την οικογενειακή κατάσταση.
• Ενίσχυση του ΕΣΥ και σταδιακή ανάπτυξη ενός πλήρους δικτύου υγειονομικών και κοινωνικών υπηρεσιών σε επίπεδο ΟΤΑ, που θα παρέχουν προνοιακές υπηρεσίες, αλλά και θα εξασφαλίζουν ένα ελάχιστο αξιοπρεπές επίπεδο διαβίωσης στον πολίτη.
• Στήριξη της απασχόλησης και αντιμετώπιση της ανεργίας με στοχευμένα μέτρα όπως:
• Την επιδότηση ασφαλιστικών εισφορών των νέων έως 30 ετών για 4 χρόνια.
• Την κατάργηση των stage στο δημόσιο, καθώς και των ανασφάλιστων stage στον ιδιωτικό τομέα.
• Τη ριζική αναδιάρθρωση των υπηρεσιών του ΟΑΕΔ με τη δημιουργία Περιφερειακών ΟΑΕΔ με πλήρη οργανωτική, λειτουργική και οικονομική αυτοδυναμία
• Την εισαγωγή της κοινωνικής εργασίας για τη στήριξη ανέργων και απολυμένων σε τομείς που έχουν ανάγκη από ανθρώπινο δυναμικό (περιβάλλον, κοινωνική πρόνοια, φύλαξη σχολείων κλπ.).

Με τον τρόπο αυτό, η απάντηση στο δίλημμα που θα βρούμε τα λεφτά είναι σαφής: οι προτεραιότητές μας μπορούν να χρηματοδοτηθούν με σωστή διαχείριση, άνετα με ανακατανομή των υπαρχόντων πόρων που στο σύνολό τους εκτιμώνται στα 120 δις ευρώ (60 δις ο προϋπολογισμός + 20 με 25 δις πόροι από ΕΕ + 40 με 50 δις ο δανεισμός), και βεβαίως από πρόσθετους πόρους που θα απελευθερωθούν από τις σημαντικές συγκεκριμένες τομές στις οποίες αναφέρθηκαν πιο πάνω στο πλαίσιο της δημοσιονομικής διαχείρισης.
Δ. Αποκατάσταση θεσμών διακυβέρνησης
Κυρίες και Κύριοι,
Όπως ανέφερα, ξεκινώντας της ομιλίας μου, η σημερινή κρίση δεν είναι μόνο οικονομική, αλλά κρίση εμπιστοσύνης των πολιτών απέναντι στους θεσμούς διακυβέρνησης. Η συστημική διασύνδεση μεταξύ αξιών, θεσμών και οικονομίας, σημαίνει ότι προϋπόθεση για να πετύχει όποια πολιτική προτείνουμε, είναι να αποκαταστήσουμε την εμπιστοσύνη απέναντι στο πολιτικό σύστημα, απέναντι στους θεσμούς διακυβέρνησης:
• Να αποκαταστήσουμε την εμπιστοσύνη σε βασικές αξίες που μας ενώνουν: στη δημοκρατία, στη δικαιοσύνη, στην εντιμότητα, στη διαφάνεια, στην αλληλεγγύη, στην ασφάλεια, στην αξιοκρατία, στη λογοδοσία, στο σεβασμό προς τον πολίτη.

• Να αποκαταστήσουμε την εμπιστοσύνη στο πολιτικό σύστημα, στους δημοκρατικούς θεσμούς και στην ικανότητά τους να διασφαλίσουν αποτελεσματικά βασικά δημόσια αγαθά και ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα. Να θέσουν τέρμα στην ανομία, την εκτεταμένη διαπλοκή και τη διαφθορά.

• Να αποκαταστήσουμε την εμπιστοσύνη στον ελεγκτικό, αναπτυξιακό και κοινωνικό ρόλο του κράτους και στον τρόπο λειτουργίας του δημόσιου τομέα. Να βάλουμε τέλος στην κακοδιαχείριση, την αναποτελεσματικότητα, την ιδιοποίηση του κράτους από μικρά και μεγάλα συμφέροντα.

• Να αποκαταστήσουμε την εμπιστοσύνη στη λειτουργία των αγορών και επιχειρήσεων. Με προαγωγή του υγιούς ανταγωνισμού και δημιουργία υπεραξιών, χωρίς όμως να καταπατούνται βασικά δικαιώματα του καταναλωτή, του μικροεπενδυτή, του εργαζόμενου, του δανειολήπτη.

Αυτό που επεξεργαζόμαστε και θα είμαστε έτοιμοι ως Κυβέρνηση αμέσως να προχωρήσουμε χωρίς καθυστέρηση είναι:
(α). Συγκεκριμένο πλαίσιο μέτρων και δράσεων ώστε να ενδυναμωθούν οι μηχανισμοί ελέγχου και εποπτείας στις αγορές προϊόντων, υπηρεσιών, εργασίας και κεφαλαίου.
• Με ενίσχυση της Επιτροπής Ανταγωνισμού και δημιουργία ανεξάρτητης υπηρεσίας πρόληψης εναρμονισμένων πρακτικών
• Με ανεξάρτητη, ισχυρή και αποτελεσματική εποπτεία στο χρηματοπιστωτικό σύστημα, αλλά και ενεργοποίηση του δημοσίου πυλώνα στο χρηματοπιστωτικό σύστημα, ώστε να εξασφαλίζεται ο υγιής ανταγωνισμός, η παροχή απαραίτητης ρευστότητας στην αγορά και η προστασία του καταναλωτή/ δανειολήπτη από αθέμιτες και καταχρηστικές πρακτικές.
• Με την εισαγωγή ενός σύγχρονου πτωχευτικού δικαίου καταναλωτών και αναμόρφωση της λειτουργίας του Τειρεσία.
• Με αναβάθμιση του Σώματος Επιθεώρησης Εργασίας.

(β). Το πλαίσιο δημοσιονομικής διαχείρισης στο οποίο αναφέρθηκα προηγουμένως.
(γ). Ένα σύγχρονο και απλό ρυθμιστικό πλαίσιο για την ενίσχυση της επιχειρηματικότητας
• Με την εξάλειψη του φαινομένου επικάλυψης αρμοδιοτήτων και τον περιορισμό της πολυνομίας
• Με τη συστηματική απλοποίηση και επαναρύθμιση των διοικητικών διαδικασιών για την ίδρυση νέων επιχειρήσεων αλλά και τη θέσπιση συγκεκριμένων χρονικών ορίων για την υποβολή ενστάσεων
• Με τη δημιουργία αξιόπιστου χωροταξικού σχεδίου, για την επίλυση των προβλημάτων χωροθέτησης των επιχειρήσεων και τη δημιουργία εξειδικευμένων τοπικών χωροταξικών σχεδίων σε επίπεδο νομού ή δήμου.

Κυρίες και Κύριοι,
Η υπέρβαση της σημερινής Κρίσης, προϋποθέτει αξιοπιστία, η οποία με τη σειρά της στηρίζεται στην ύπαρξη Κοινωνικών Συμφωνιών και Συναινέσεων.
Η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης σε αξίες, θεσμούς και αρχές διακυβέρνηση αποτελεί προαπαιτούμενο για την αλλαγή πορείας της χώρας και για ένα καλύτερο αύριο. Αυτή είναι η μεγάλη πρόκληση μπροστά μας.
Μόνο αν υπάρχει ισχυρή κυβερνητική βούληση, σχέδιο για τη χώρα και αξιόπιστοι θεσμοί, οι υγιείς παραγωγικές δυνάμεις του τόπου, θα συμπράξουν με το δημόσιο για την προώθηση ενός νέου μοντέλου ανάπτυξης.
Ελπίδα και γνώμονάς μας αποτελεί η επαναφορά της εμπιστοσύνης και της αξιοπιστίας στον πολιτική και κοινωνική ζωή του τόπου.
Διακύβευμα μας η ανάπτυξη της Χώρας
Σας Ευχαριστώ.